Макмалалтын

«Кыргызалтын» ачык акционердик коомунун «Макмалалтын» филиалынын
ишмердуулугу жонундо маалымат

«Макмалалтын» комбинаты  «Макмал»  кенин иштетууну 1986 –жылы башталган. Иштеп баштаган кундон бери комбинат тарабынан жалпы 38,0 тонна алтын ондурулуп, мамлекеттин казынасына 2,0 млрд сомдон  ашык киреше киргизууго жетишти.  Негизинен башталышында   2002-жылга чейин аталган кенден ачык турундо руда казылып алынып жана аны фабрикада иштетуудо  1988-1990-жылдары  ар жылда 3.0. тоннадан ашык алтын ондурулгондугун  комбинаттын тарыхы айгинелеп турат. Ал учурларда рудадагы алтындын курамы 1 тоннада 6-9 граммга чейин жеткен жана фабрикада руданы иштетуунун колому жылына орточо эсеп менен 450,0-500,0 мин тонна же болбосо кунуно 1300-1500 тонна руда иштетип турган. Жыйынтыгында, долбоордо корсотулгон 10 жылдык  моонотто  комбинат тарабынан 22,0 тонна алтын ондурулуп, 90-жылдардын аягында карьердеги геологиялык шарттардын кыйындашына байланыштуу кенди ачуу жана казып алуу  жумуштары токтотулган. Бул маселени чечуу максатында Кыргыз Республикасынын Окмотундо комиссия тузулуп, Жалал-абад облусунун Тогуз-Торо районунун социалдык экономикалык онуктуруу келечектери, ошондой эле калктын жумушчу орундары менен камсыз болушун, комбинаттын ошол мезгилдеги жетишкен денгээлин сактоо жана «Макмалалтын» комбинатынын туруктуу  иштешин камсыз кылуу  менен туздон туз байланыштуу экендиги белгиленген. Кыргыз Республикасынын Окмоту жогорудагы маселени карап 10.12.97 –жылдагы № 722 Токтому менен комбинаттын омуру узартылган.

«Макмалалтын» комбинаты тарабынан 1997 –жылдан баштап  коюлган сунуштун негизинде, 1986-жылдан 1997 –жылга чейинки чогулган баланстан сырткаркы  алтындын курамы аз рудаларды  иштетуу башталган.  Мындан сырткары ошол рудаларды толук иштетуу максатында карьерди долбоордогу денгээлге чейин (+2500 м) иштетуу  жонундо чечим кабыл алынып, жыйынтыгында 2003 –жылы  карьерден ачык турундо кенди казып алуу жумуштары буткорулгон.

Ошол жылдары «Кыргызалтын» ачык акционердик коому тарабынан  «Макмал» кениндеги тилкелердин терен катмарындагы  запастарын оздоштуруунун максатка ылайыктуулугун аныктоо боюнча иштер жургузулуп, «Макмал» кенинин терендеги катмарын иштетуу боюнча  техника-экономикалык  негиздери иштелип чыккан.

Аталган техника-экономикалык негиздерге ылайык жумушчу долбоор иштелип чыгып 2002-жылдын октябрь айынан баштап №  3-штольня  кийин №№ 7-6 штольнялар курулуп, 2003 жылдан азыркы мезгилге чейин комбинаттын омурун дагы бир жолу узарткандыгы баардыгныбызга белгилуу, жана ал штольнялардын целиктеринен рудаларды 2010- жылдын декабрь айынан баштап казып алып жатабыз.    Макмалалалтын» комбинатынын азыркы мезгилдеги экономикалык абалы жыл сайын томондоп  бара жаткандыгы байкалууда, анткени негизги жабдуулары, транспорт каражаттары жана бульдозердик техникалары  эскирип начар абалда болгондугуна байланыштуу, аларды калыбына келтируу жана алмаштырууга коп чыгымдарды талап кылууда.