Райондук санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө борбору

Райондук мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө борборунун аннотациясы.

1935 жылдан 1950 жылга чейин райондук оорукананын амбулаториясында фельдшер Сабитов Алишер иштеп  санитардык эпидемиологиялык иштерди уюштурган.

1950 – 1960 жылдары фельдшер Асаналиев  Калыкбай   райондук амбулаторияда фельдшер А.Сабитовтун ишин уланткан.

1960-1962 жылдары райондук оорукананын курамында санитардык эпидемиологиялык бөлүм уюшулуп аны фельдшер Турдакунов Асылбек  жетектеген.

1962-1971 жылдары Жусубалиев Курманбай.

1970- жылдары райондук санитардык эпидемиологиялык станция болуп райондук оорукананын курамынан бөлүнгөн, башкы врач болуп  Жусубалиев Курманбай.

1971-1974 ж Тасымбеков Назаралы иштеген .

1974-1981 жылга чейин башкы врач  Боотаев Имаш.

1981-1986 жылга чейин башкы врач Кыдыров Жээнтай.

1986-1991 жылга чейин башкы врач Турусбаев Жээнбек.

1991-1992 жылга чейин башкы врач Баялиев Бердибек.

1992-1997 жылга чейин башкы врач Мамырова Дилара.

1997 -2010жылга чейин  башкы врач  Ибраимов Сапар.

2010-жылдын май айынан бери башкы врач болуп Садырова Асем Суйналиевна  бүгүнкү күнгү чейин иштеп келе жатат.

2012-ж Тогуз-Торо райондук оорулардын алдын алуу жана экспертизациялоо борбору  болуп түзүлдү.

Тогуз-Торо райондук санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө борбору оорулардын алдын алуу жана экспертизациялоо борбору тейлөөгө алынган аймактардагы оорулардын алдын алуу жана экспертизациялоо боюнча уюштуруу-методикалык иштерди камсыздоочу коомдук Саламаттыкты сактоо уюму болуп саналат.

Уюмдун аталышы :
Тогуз-Торо райондук ооруларды алдын алуу жана экспертизалоо борбору.
Кыскача – ТТРОААжЭБ:
Расмий тилде – Тогуз-Тороуский районный Центр профилактики заболеваний и экспертизы.
Кыскача – ТТРЦПЗиЭ.

Жалал-Абад областы Тогуз-Торо району, Казарман айылы, Т.Кожалиев кочосу .

Борбордук уюштуруучусу болуп Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги саналат.

Тогуз-Торо райондук борбор озунун иш аракетинде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана башка ченемдик укук актыларын жана Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигинин буйруктарын, көрсөтмөлөрүн, ошондой эле ушул Жобону колдонот.

Ушул Жобо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, саламаттык сактоо системасындагы иштерди регламентациялоочу башка ченемдик укук актыларына ылайык иштелип чыгып, борбордун иш аракеттерин жана уюштуруу тартибин аныктайт.

Укуктук статус.

Кыргыз Республикасынын мыйзамы боюнча мамлекеттик каттоодон откондон баштап, Борбор чектелген мулку, оз алдынча балансы, озунун мамлекеттик жана расмий тилдеги аталышы менен штамп, мөру, каржы-кредиттик мекемелерде эсептик счету бар юридикалык жак болуп саналат.

Кыргыз Республикасынын белгиленген мыйзамынын чегинде мулк борбордун карамагына, пайдалануусуна жана ээлик кылуу укугу менен бекитилген.

Тогуз-Торо райондук борбордун мулкунун курамына: имарат жана курулуш, жер тилкеси, негизги каражаттар, ээленген болмолор, жабдуулар, унаа, эмеректер жана башка менчиктен ажыратылбаган мулк кирет.

Борбор мыйзам чегинде алдын ала каралган граждандык-укуктук келишимдерди иш жүзунү ашырууга, сотто доочу жана жоопкер болууга, башка укук жана милдеттерди алууга укукту.

Борбор чарбалык иштерди жүзөгө ашыруу натыйжасында алынган, ошондой эле башка негиздер боюнча алынган бөлөк мүлктөрдүн жеке менчик ээси болуп саналат.

Тогуз-Торо райондук борбор Кыргыз Республикасынын мыйзамы боюнча өзүнүн акча каражат милдеттери боюнча  жаза катарында өндүрүлө турган жоопкерчиликти тартат. Алардын жетишсиз учурунда мекеменин милдеттери боюнча субсидиардык жоопкерчиликти уюштуруучу тарап тартат.

Борборду башкаруу.

Борбордун башкы дарыгерине төмөндөгү укуктар берилет :

  • Жобону, түзүлүш жана штаттык кураманын жумуштун спецификациясына жараша иштеп чыгып, бекитип, ССМ макулдашууга сунуштайт;
  • өзүнүн структуралык бөлүмдөрүнүн жоболорун бекитет:
  • борборго милдеттенген маселелердин аткарылышына жана иш аракеттерине жекече жоопкерчилигин тартат.

Кыргыз Республикасынын Эмгек Кодексине ылайык кызматкерлерди кызматка кабыл алуу жана кызматтан бошотуу милдети жүктөлөт:

  • өзүнүн компетенциясынын чегинде буйрук жана буйрутма берет.
  • борбордун атынан граждандык-чарбалык укуктук мамилелерге кирет;
  • борборду мамлекеттик, соттук жана арбитраждык органдарга көрсөтөт.
  • каржылык-кредиттик мекемелерде расчеттук жана башка счетторду ачат.-каржы каражаттардын башкы башкаруусу болуп эсептелет:
  • борбордун бардык каржылык, банктык жана башкаруу документтерине баштапкы кол кою укугуна ээ.
  • бюджеттик жана атайын каражаттар боюнча сметаларды бекитип, кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министрлигине макулдашууга сунуштайт.

Борбордун түзүлүшү.

Борбор төмөндөкүдөй түзүлүштө :

  • Административдик-чарбалык бөлүм;
  • Жугуштуу жана жугуштуу эмес оорулар боюнча мониторинг жүргүзүү бөлүмү ;
  • Ооруларды алдын алуу жана ден-соолукту чындоо бөлүмү;
  • Экспертиза бөлүмү;
  • Алдын алуу дезинфекция, дезинсекция жана дератизация бөлүмү;

Борбордун түзүлүшү максатка ылайыктуулугуна жараша өзгөрүшү мүмкүн.

Борбордун функциялары жана милдеттери:

Борбордун негизги милдеттери болуп төмөндөкүлөр эсептелинет :

  • калктын саламаттыгын сактоо;
  • Кыргыз Республикасында жарандардын сергек жашоо образын тузүү.
  • жугуштуу жана жугуштуу эмес ооруларды алдын алуу.

Борбор жүктөлгөн милдеттерге ылайык:

  • территориалдык жергиликтүү  өзүн озү башкаруу, мамлекеттик аткаруу бийлик органдарынан жарандык топтун, ооруларды алдын алуу жана ден-соолукту чындоо жагында иш аракеттерин координацияланат ;
  • жугуштуу жана жугуштуу эмес оорулардын алдын алуу боюнча көйгөйлүү маселелерин территориалдык жергиликтүү өзүн өзү башкаруу, аткаруу бийлик органдарына карап чыгууну сунуштайт ;
  • баштапкы жана жогорку алдын алуу иштери боюнча саламаттык сактоо уюмдарынын иш аракеттерин координациялайт;
  • ооруларга себеп болгон коркунучу бар факторлорго, жугуштуу жана жугуштуу эмес ооруларга мониторинг жургузүү жана рекомендацияларды берүү жолу менен башкаруу жүргүзүлөт;
  • жугуштуу жана жугуштуу эмес ооруларга эпидемиологиялык көзөмөл жургүзөт жана алдын алуу жана эпидемияга каршы чараларын уюштурат;
  • мамлекеттик багыттуу жана проекттик программалардын аткарылышындагы иш чаралардын эффективдүүлүгүн баалап-аныктоо иштерине катышуу ;
  • вакциналык препараттарды колдонууда, транспорттоодо жана сактоодо температура режимин камсыздоо, эпидемиологиялык көрсөткүчү боюнча жана улуттук эмдөө календарына ылайык калкты иммунизациялоо абалына көзөмөлдү камсыз кылат ;
  • иммунобиологиялык, диагностикалык жана вакциналык препараттарга муктаждыктарды аныктап, ооруларды алдын алуу жана экспертиза департаментине билдирме берет;
  • ичүүчү суу объекттерине, менчик формасына жана ведомстволук тиешесине карабастан, мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл, контрол уюштурат жана жүргүзөт;
  • менчиктин формаларына жана ведомстволук тиешесине карабастан, саламаттык сактоо уюмдарында нормативдик укуктук актылардын талаптарынын аткарылышын контролдоп, мамлекеттик санитардык эпидемиологиялык көзөмөлдү камсыз кылат ;
  • Кыргыз Республикасынын мыйзамы, нормативдик укуктук актылары бузулган учурларда маселелерди чечүү үчүн административдик жаза чаралар жөнүндө токтом чыгарат, материалдарды укук коргоо жана сот органдарына жиберет.
  • тийиштүү аймактарда радиациялык авариялардын натыйжаларын жок кылуу боюнча иш чараларын иштеп чыгууга жана макулдашууга катышат;
  • эпидемиялык вспышкалардын,  профессионалдык оорулардын, массалык тамактан уулануу учурлардын териштирүүгө катышат ;
  • адамдын ден-соолугуна жана жашоосуна коркунуч алып келген стихиялуу кырсыктарды жана башка чукул абалдарды, аварияларды, эпидемияларды, массалык ууланууларды жок кылууда алдын алуу жана эпидемияга каршы иш чараларды уюштурат;
  • карантиндик жана отө коркунучтуу инфекциялардын жайылышына жана жугушуна каршы иш чараларды уюштурат;
  • Кыргыз Республикасынын Окмотунун бекитилген тартибине ылайык чектөөчу чараларды (карантин) киргизүүнү сунуштайт;
  • уюмдардын жана ишканалардын билдирмелери менен өндүрүштүк контролду киргизүү боюнча практикалык жана консультативдик жардам көрсөтөт;
  • жеке жана юридикалык жактардын билдирмелери боюнча профессионалдык оорулардын алдын алуу үчүн зыян келтирген эмгек шарттарда иштеген жумушчулардын ден-соолугуна коркунучу бар факторлордун таасирин изилдейт;
  • саламаттык сактоо жана ичүүчү суулардын объектилериндеги эмгектенген жарандардын арасында алдын ала жана мезгилдүү медициналык текшерүүлөрдүн жүргүзүлүшүн жана уюштурунунун сапатын контролдойт;
  • жеке жана юридикалык жактардын билдирмелери боюнча диагностикалык микробиологиялык изилдөөлөрдү, декреттелген топторго санитардык-микробиологиялык текшерүү жүргүзүлөт;
  • ден-соолукту чындоо, коргоо маселелери боюнча жеткиликтүү массалык маалымат каражаттары аркылуу калктын жана коомдун маалымат алуусунун денгээлин жогорулатуу боюнча иш чараларды иш жүзүно ашырат;
  • калктын декреттелген топторуна гигиеналык окуу өткөрөт ;
  • жеке жана юридикалык жактардын билдирмелери боюнча калктын ден соолугуна коркунучу бар факторлорду табуу, алардын зыяндуулугун аныктоо үчүн продукцияларды товарларды санитардык-эпидемиологиялык экспертизадан өткөрөт жана башка изилдөөлөрдү жүргүзөт;
  • Кыргыз Республикасынын Өкмотүнүн бекитилген тизмесине ылайык мамлекеттик тейлөө (төлөнүүчү, төлөнбөөчү) кызматтарын көрсөтөт;
  • тейленүүчү территорияларда ден соолук маселелери боюнча коомдун Аракет моделин жайылтуу боюнча иштерди жүргүзөт ;
  •  жеке жана юридикалык жактардын билдирмелери боюнча дезинфекциялык, дератизациялык жана дезинсекциялык иш чараларды жүргүзөт ;

 

2002 жылдан баштап жаны реформанын негизинде райондук мамлекеттик санитардык эпидемиологиялык көзөмөлдөө борбору болуп аталып калган.
Мекеме Т.Кожалиев кочосундо жайгашкан  № жок. Негизделген жыл 1960 жыл  райондук оорукананын курамынан эпидемиологиялык бөлүм болуп аталган. Кыргыз Республикасынын  Саламаттык Сактоо министирлигине карайт. Мекемеде 4 бөлум бар : санитардык, эпидемиологиялык, бак лаборатория, залалсыздандыруу.

Негизги багыты :


    Калктын санитардык-эпидемиологиялык бейпилдигин камсыз кылуу, санитардык-эпидемиологияга каршы (профилактикалык) иш-чараларды аткаруу жана жарандардын, юридикалык жана жеке жактардын алар жузөөгө ашырып жаткан иштин курамдык бөлүгү катары милдеттүү түрдө санитардык эрежелерди сактоосу.

  • калкка гигиеналык тарбия берүү жана окутуу, сергек жашоону пропагандалоо боюнча чаралар.
  • санитардык эпидемиологиялык бейпилдигин камсыздоо жагындагы КР мыйзамдарын бузуу үчүн жоопкерчиликке тартуу боюнча чаралар.
  • калктын тамак-ашын уюштурууга карата санитардык-эпидемиологиялык талаптар.
  • суу объектилерине карата санитардык эпидемиологиялык талаптар, жер кыртышына, атмосфералык абага карата талаптар.
  • таштанды сууларга, тазалоого койулуучу талаптар.
  • турак жайларга, онор жай аймактарын күтүүгө.

Эмгек шарттарына карата санитардык эпидемиологиялык талаптар :

  • адамга таасир этүүнүн физикалык факторлорунун булактары менен иштоо шарттарына карата санитардык эпидемиологиялык талаптар.
  • тарбиялоо жана окутуу шарттарына карата сан.эпид талаптар.
  • санитардык эпидемияга каршы (профилактикалык) иш-чараларды уюштуруу жана аткаруу.
  • чектөөчү иш чаралар.
  • өндүрүштүк контрол.
  • жугуштуу оору менен ооруган ооруларга карата чаралар.
  • милдеттүү медициналык кароолор.
  • профилактикалык эмдөөлөр.
  • санитардык-эпидемиологиялык экспертизалар, тергөөлөр, иликтөөлөр, изилдөөлөр, сыноолор жана баа берүү.

3013-жылдын 27-мартындагы  чыг № 02-3-336 номери менен келген каттын негизинде кайра Санэпид көзөмөлдөө борбору  өз калыбына келип Тогуз-Торо райондук Санэпид көзөмөлдөө борбору болуп калды.

Кадрлардын  сапаттык  курамы :

 2013 жылдын 1-январына карата мекемеде 21 медициналык кызматкер эмгектенет. бир врач -  жогорку   категориясы бар, 2 жогорку билимдүү биолог – жогорку категориялары бар, 12 орто медициналык кызматкер , 1 орто билимдуу , Саламаттык Сактоонун отличниги-3,  9- жогорку категориядагы орто билимдүү   кызматкерлер иштешет.

Ардактуу эс алуудагы кызматкерлер :


1.    Ибраимов Сапар – башкы дарыгер КР СС «Ардактуу кызматкери»
2.    Отунчиев Аскар – жардамчы эпидемиолог. «СС отличниги»
3.    Кыдыргычова Бубужамал – бак.лаборант. . «СС отличниги»
4.    Именбердиева Бактыбубу – башкы эсепчи.
5.    Жаанбаева Маслет - санитарка

Ф.И.О.

Туулган жылы

Билими

Кызматы

Садырова Асем Суйналиевна

1971

Жогорку

башкы дарыгер

Атыканова Анара

1975

жогорку

врач эпидемиолог

Жусубалиева Мира

1971

атайын орто

жардамчы паразитолог

Турарбек кызы Жыпар

1977

атайын орто

жардамчы эпидемиолог

Эшенкулова Акылбу

1977

атайын орто

жардамчы эпидемиолог

Токтогулова Динара

1977

Атайын орто

Жардамчы эпидемиолог

Рыскелдиева Зуура

1971

атайын орто

дезинструктор

Кутманбетова Жазгул

1990

атайын орто

иммунолог

Омурбекова Гулнара

1975

жогорку

врач бактериолог

Жээнбаева Айнагул

1968

орто

санитарка

Салташова Жумагул

1955

атайын орто

бак.лаборант

Керимакунова Назира

1974

атайын орто

лаборант паразитолог

Атамкулова Сабыркул

1957

атайын орто

сан.врачтын жардамчысы

Абдыбекова Венера

1975

атайын орто

сан врачтын жардамчысы

Бобукеева Марал

1974

атайын орто

сан врачтын жардамчысы

Жаныш кызы Гулнур

1991

атайын орто

сан врачтын жардамчысы

Асанбекова Гулмира

1975

атайын орто

оператор

Жаналиева Алтын

1987

жогорку

башкы эсепчи

Эсенбек уулу Жениш

1986

орто

айдоочу

Арыкмолдоев Мирлан

1971

орто

кароол

Назаралиев Нурбек

1966

орто

Кароол

2009 жылдан 2013-жылдын 6-айына райондогу жугуштуу оорулар жөнүндө маалымат.

Оорулулардын аталышы

 

жылдар

2009

2010

2011

2012

2013 ж

6-айы

Ич келте

-

-

-

-

-

Сальмонеллез

-

-

-

2

-

Сарык

23

51

185

254

85

Дизентерия

15

5

26

27

2

Ич откок

116

90

126

142

33

Кызамык

-

-

-

-

-

Бруцеллез

77

84

84

14

3

Кургак учук

35

37

37

62

33

Сифилис

-

-

-

4

-

Гонорея

-

-

-

-

4

Кептоор

-

-

-

-

-

Кок жотол

-

-

-

-

-

Сыпной тиф

-

-

-

-

-

Безгек

-

-

-

-

-

Ит жана башка жаныбарлардан жабыркагандар.

58

57

57

30

21

Энтеребиоз

-

53

53

16

-

Эхинакоккоз

-

-

-

4

2

Райондун тарахында кутурма, сибир жарасы, чечек, селейме, холера, чума, шал оорулары лейшманез, трахома, статистика боюнча катталган эмес, безгек 1954 жылдан бери каттала элек. Ата мекендик согушка чейин жана согуштан кийинки мезгилдерге чейин районубузда жогорку билимдүү врачтар  болбогондуктан орто билимдүү фельдшерлер чечек, безгек, таз, котур, сыпной тиф, котон жара сыяктуу ооруларга каршы иш алып барышкан, алдын алуу жугуштуу ооруларга эмдөө иштери жүргүзүлбөгөндүктөн негизинен жугуштуу оорулардын булагын тосуу, зыянсыздандыруу (дезинфекция, дезинсекция, дератизация) иштери менен алек болушкан.
    
Азыр  райондо  баардык  жугуштуу оорулардын түрүнө карата лабораториялык анализдерди жасап аныктамасын бере алат, - топурак, аба, суу, тамактын түрлөрүн, сапатын аныктоого болот. Кургак учук, шал, сарык, кептөөр, көк жөтөл, кутурма, селейме, кызамык, сакоо, кызылча, сасык тумоо, менингит, сибир жарасы, чума, энцефалит ооруларын алдын ала эмдөө жолу менен болтурбай койууга мүмкүнчүлүктөр жетиштүү.